Nấm đen bí ẩn phát triển trong môi trường phóng xạ ở nhà máy Chernobyl

Liên hệ với Việt Nam

Năm 1986, nhà máy điện hạt nhân Chernobyl tại Ukraine phát sinh tai nạn hạt nhân nghiêm trọng. Nói đến sự cố này, người dân và các chuyên gia trong ngành thường nhớ đến những ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường, con người và công trình xây dựng xung quanh khu vực. Tuy nhiên, bài học từ thảm họa Chernobyl không chỉ dừng lại ở đây, mà còn mở ra một lĩnh vực nghiên cứu mới mẻ về các sinh vật có khả năng tồn tại trong môi trường khắc nghiệt.

Điểm mấu chốt của vụ việc

Vào cuối những năm 1990, nhóm chuyên gia do nhà vi sinh vật học Nelli Zhdanova dẫn đầu tiến hành khảo sát thực địa Vùng cấm Chernobyl để tìm hiểu liệu có dạng sống nào tồn tại xung quanh lò phản ứng bị phá hủy hay không. Tại đó, họ bất ngờ phát hiện quần thể nấm gồm 37 loài có màu tối hoặc đen, giàu sắc tố melanin.

Các phát hiện đáng chú ý về nấm C. sphaerospermum

Năm 2007, nhóm nghiên cứu do nhà dược lý phóng xạ Ekaterina Dadachova và nhà miễn dịch học Arturo Casadevall dẫn đầu công bố trên tạp chí PLOS One rằng bức xạ ion hóa không gây hại cho nấm Cladosporium sphaerospermum như đối với các sinh vật khác. Theo BBC, nhóm nghiên cứu nhận thấy nấm có melanin giống loại tìm thấy ở Chernobyl phát triển nhanh hơn 10% trong môi trường có caesium phóng xạ so với nuôi cấy trong điều kiện bình thường.

Nghiên cứu cho thấy melanin có thể giúp nấm tận dụng bức xạ ion hóa thông qua quá trình tương tự cách thực vật dùng ánh sáng để quang hợp, gọi là radiosynthesis. Tuy nhiên, giới nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác cách thức hoặc lý do nấm C. sphaerospermum phát triển mạnh trong môi trường bức xạ ion hóa.

Ứng dụng thực tế

Nghiên cứu về các sinh vật có khả năng tồn tại và phát triển trong môi trường phóng xạ như nấm Cladosporium sphaerospermum không chỉ mở ra tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực y dược, mà còn góp phần hiểu rõ hơn về cách mạng tạo hóa đối mặt với những thách thức từ bức xạ.

Điểm kết luận

Nghiên cứu về nấm Cladosporium sphaerospermum ở nhà máy Chernobyl không chỉ là một bước đột phá trong việc hiểu rõ cơ chế sinh học của các loài sinh vật sống sót trong môi trường bức xạ, mà còn mang lại hy vọng cho ngành y dược trong việc tìm kiếm cách chống chọi với bức xạ. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định chính xác vai trò cụ thể của melanin và các cơ chế tương tác giữa nấm và bức xạ.

Nguồn: VnExpress