Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua tranh của họa sĩ Pháp và Việt

Diễn biến và phân tích

Văn Miếu - Quốc Tử Giám cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 được thể hiện qua tranh của các họa sĩ Pháp. Bức phác họa đầu tiên về Miếu Khổng Tử của họa sĩ Gaston Roullet (1847-1925) được trưng bày ở triển lãm Quốc Tử Giám trong nghệ thuật, diễn ra từ ngày 5/7 đến 5/8 tại khu Thái Học, Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Từ cuối năm 1885 đến đầu năm 1886, Gaston Roullet đã đi khắp Việt Nam, thực hiện hơn 200 bức tranh màu nước, ký họa, sau đó bày bán ở Paris, Pháp. Trong một lần thăm Văn Miếu, ông sáng tác bức ký họa đầu tiên.

Tác phẩm Phong cảnh Văn Miếu do François de Marliave (1874-1953) thực hiện năm 1920. Giai đoạn này, Nho học đang thoái trào sau các kỳ thi khoa cử cuối cùng, khiến Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở nên u tịch và hoang phế, làm người Pháp gọi là chùa Quạ. Họa sĩ bị cuốn hút bởi nét trầm mặc của di tích cùng những bức tường rêu phong ẩn hiện dưới bóng cổ thụ.

Bức Phong cảnh Văn Miếu của Jos-Henri Ponchin (1897-1981) được vẽ từ năm 1925 đến 1931, khi ông sống ở Hà Nội. Jos-Henri là họa sĩ, nhà đồ họa người Pháp con trai của danh họa Antoine Ponchin.

Bức khắc gỗ Phong cảnh Văn Miếu do họa sĩ Alix Aymé sáng tác. Alix Aymé (1894-1989) sinh tại Marseille, miền Nam nước Pháp, là nữ họa sĩ ngoại quốc hiếm hoi tới khám phá và gắn bó lâu dài với văn hóa Việt qua việc nghiên cứu, vẽ tranh. Bà cũng tham gia giảng dạy tại trường Quốc học Huế (1928), trường Trung học Albert Sarraut (1931) và trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.

Henry Emile Volle (1861-1945), họa sĩ Pháp, được trao bằng danh dự cho các sáng tác của mình tại Salon des artistes français năm 1888 và huy chương đồng ở triển lãm toàn cầu năm 1900. Ông là một trong số họa sĩ Pháp đến Việt Nam từ thế kỷ 20, có nhiều tranh vẽ cảnh sắc, cuộc sống của người lao động.

Bùi Xuân Phái khắc họa cảnh đoàn giáo viên và học sinh tham quan di tích trong bức Trăm Văn Miếu năm 1984. Bức sơn dầu này thể hiện bước dịch chuyển của ông từ những sáng tác hoài niệm sang gửi gắm niềm tin vào tương lai, với các gam màu rực rỡ chứa đựng tình yêu cuộc sống và thái độ lạc quan.

Trong suốt những thập kỷ qua, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã được các họa sĩ Pháp khắc họa qua các bức tranh, khắc gỗ và vẽ tranh. Những tác phẩm này không chỉ phản ánh vẻ đẹp kiến trúc và cảnh quan của di tích mà còn thể hiện cảm hứng và tư duy thẩm mỹ của những nghệ sĩ người Pháp.

Nguồn: VnExpress